به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، مریم زارع، مدیر پژوهش مدرسه مؤمنات جامعةالزهرا (س) در یادداشتی با عنوان «تبیین دوگانه مخرب و سازنده؛ ریشههای بیاعتمادی - اعتمادآفرینی انقلابی» آورده است؛
بسم الله الرحمن الرحیم
بیاعتمادی در جامعه، پدیدهای چندوجهی و عمیق است که ریشههای تاریخی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دارد. در مقابل، بازسازی اعتماد و ایجاد یک بنیان قوی برای مشارکت در مسیر تحول، توسط کارگزاران، مسئولان، مراجع دینی، دانشمندان انقلابی، تبیین معلمان و خانواده ها، با اتکا به ارزشهای دینی و ارتباط مستقیم با مردم، قابل تحقق است.
ریشههای بیاعتمادی
سابقه دیکتاتوری
رژیم پهلوی با سیاستهای سرکوبگرانه و فاصله گرفتن از ارزشهای مذهبی و ملی، اعتماد مردم به حکومت را از دست داد.
به توپ بستن بارگاه امام رضا(ع) در سال ۱۲۹۱ش در چنین روزی، نمونهای از سرکوب مذهبی بود. این واقعه، خشم و نفرت مردم را برانگیخت و به تقویت بیاعتمادی به نظام حاکم منجر شد.
شکاف طبقاتی و نابرابریهای اقتصادی
نابرابری در توزیع ثروت و فرصتها، احساس تبعیض و بیعدالتی را تقویت کرده و باعث میشود افراد به یکدیگر و به نهادهای حاکم اعتماد نکنند.
فساد و سوءمدیریت
فساد در دستگاههای دولتی و سوءمدیریت منابع، از دیگر عوامل بیاعتمادیست و باعث میشود افراد احساس کنند که منافعشان توسط حاکمان نادیده گرفته میشود.
قطببندی سیاسی و ایدئولوژیک
وجود گروههای سیاسی و ایدئولوژیک متضاد که به دنبال منافع خاص خود هستند، بعضاً میتواند باعث ایجاد شکاف و بیاعتمادی در جامعه شود.
عدم شفافیت و پاسخگویی
پنهانکاری، عدم دسترسی به اطلاعات، و عدم پاسخگویی مسئولان، باعث ایجاد سوءظن و بیاعتمادی میشود.
توصیهها و رهنمودهای رهبر معظم شهید در زمینههای اقتصادی، مدیریتی، مسئولیتپذیری و پاسخگویی، فرمایشات در زمینه حکمرانی متعالی و دعوت معظم له به تعمیق در نهجالبلاغه و راهکارهای عدالتخواهی امیرمؤمنان و بخصوص نامگذاری هر سال بر محوریت تمرکز و اصلاح امور اقتصادی و سیاسی و اجتماعی، نشان از دغدغهمندی و تدبیرشان برای مبارزه با زمینههای بیاعتمادی و جهتگیری مسئولان به سمت اعتمادآفرینی داشت.
راهکارهای اعتمادآفرینی
اصل و اساس جلب اعتماد به تدبیر و حسن عملکرد کارگزاران و مسئولان بازمیگردد. موارد زیر نیز کمککننده است:
اعتمادآفرینی و نقش مراجع دینی و دانشمندان انقلابی
مراجع تقلید شیعه در قالب سخنرانیها، اعلامیهها و فتاوا نقش تأثیرگذاری در بسیج مردم و حمایت از انقلاب و رهبر و مسئولان دارند.
اندیشمندان انقلابی نیز با تحلیل مسائل اجتماعی و سیاسی، ارائه راهکارهای جایگزین و ترویج ارزشهای اسلامی، به اعتمادآفرینی کمک میکنند. آنها با استفاده از زبان ساده و قابل فهم، ایدههای انقلاب را به گوش مردم میرسانند و حرف مردم را به مسئولان منتقل میکنند.
بازسازی اعتماد از طریق اخلاق و معنویت
تأکید و عمل به ارزشهای اخلاقی و معنوی مانند صداقت، عدالت، مسئولیتپذیری و شفقت توسط مسئولان به بازسازی اعتماد در جامعه کمک میکند.
نقد سازنده
اندیشمندان انقلابی میتوانند با ارائه نقدهای سازنده و مبتنی بر تحلیلهای دقیق، به اصلاح سیاستها و رویههای نادرست کمک کنند.
میانجیگری و حل اختلافات
مراجع دینی میتوانند با ایفای نقش میانجی، به حل اختلافات بین گروههای سیاسی و اجتماعی کمک کنند. ایجاد فضای گفتوگو و تفاهم میتواند باعث کاهش تنشها و افزایش اعتماد شود.
ارائه راهکارهای عملی برای حل مشکلات
علما و دانشمندان انقلابی میتوانند با ارائه راهکارهای عملی و مبتنی بر دانش و تجربه، به حل مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه کمک کنند. این اقدام موجب امیدوار شدن افراد به آینده و افزایش اعتماد به حاکمیت میشود.
تقویت هویت ملی و ارزشهای فرهنگی
معلمان، اساتید و خانوادهها با تبیین و روایت صحیح میتوانند به تقویت هویت ملی و ارزشهای فرهنگی، نیز حس تعلق و همبستگی در جامعه کمک کنند.
نقش رسانهها
رسانههای انقلابی با انعکاس دستاوردهای انقلاب، ترویج ارزشهای اسلامی و مقابله با تبلیغات دشمن، اعتمادآفرینی را میافزایند.
رحلت آیتالله بروجردی(ره) در سال ۱۳۴۰ش در چنین روزیست. ایشان فرصتی را برای بازسازی و تقویت اعتماد عمومی به نهاد حوزه فراهم کردند. پس از رحلت ایشان، امام خمینی(ره) اعتماد مردم را جلب کرده و نقش کلیدی در پیروزی انقلاب اسلامی داشتند.
ایرانِ همدل
در برههی کنونی همه ایرانیان رسانه اعتمادسازی اند.
در کنار هم، با یاد خدا، دعا، تبیین و حضور حماسی، اعتماد به نیروهای مسلح و مسئولان را فاتحانه روایت میکنند و سیاهنمایی رسانههای معاند و بیاعتمادسازی آنها به نظام را باطل خواهند کرد.
مریم زارع
دانش آموخته سطح سه فقه و اصول جامعةالزهرا (س) و دانشجوی دکترای حقوق خصوصی
مدیر پژوهش مدرسه مؤمنات جامعةالزهرا (س)
نظر شما